Avval o‘rganing: Ot va artikl
Nemis tilida sifat ikki xil ishlatiladi: kesim tarkibida (Das Haus ist groß.) — bunda u o‘zgarmaydi; va ot oldida (das große Haus) — bunda u qo‘shimcha oladi. O‘zbek tilida sifat hech qachon o‘zgarmaydi ("katta uy", "katta uyda"), shuning uchun bu qoida o‘zbek o‘quvchisi uchun yangi. Sifat qo‘shimchalari nemis grammatikasining eng qiyin qismlaridan biri, lekin ularni uchta qoidaga keltirish mumkin. Darsning ikkinchi qismida sifatlarning qiyoslash darajalari — schnell, schneller, am schnellsten — ko‘rib chiqiladi. Mavzu artikl, jins va kelishiklarni yaxshi bilishni talab qiladi.
Qo‘shimcha qaysi bo‘lishini artikl belgilaydi: artikl o‘zi jins va kelishikni aniq ko‘rsatsa, sifatga ko‘p narsa qolmaydi; artikl yo‘q yoki "zaif" bo‘lsa, sifat bu vazifani o‘z zimmasiga oladi.
Asosiy g‘oya: jins va kelishik belgisi (-r, -e, -s, -m, -n) ot guruhida bir marta ko‘rinishi kerak — artiklda yoki sifatda.
Bir nechta sifat ketma-ket kelsa, ularning barchasi bir xil qo‘shimcha oladi: ein schöner, großer Garten, mit dem neuen, schnellen Auto.
Ba’zi sifatlar qo‘shimcha olganda o‘zgaradi: hoch → das hohe Haus, dunkel → ein dunkles Zimmer, teuer → ein teures Auto. lila, rosa, prima kabi sifatlar esa umuman o‘zgarmaydi.
der, die, das, dieser, jeder, welcher dan keyin sifat faqat -e yoki -en oladi:
Nom: der große Mann · die große Frau · das große Kind · die großen Kinder
Akk: den großen Mann · die große Frau · das große Kind · die großen Kinder
Dat: dem großen Mann · der großen Frau · dem großen Kind · den großen Kindern
Gen: des großen Mannes · der großen Frau · des großen Kindes · der großen Kinder
Qoida: Nominativ birlik (uchala jins) va Akkusativ birlik (ayol va o‘rta) — `-e`; qolgan barcha joyda — `-en`.
Bu yerda artikl allaqachon hamma narsani ko‘rsatgani uchun sifat "kuchsiz" qo‘shimcha oladi. Ko‘plikda esa har doim -en: die neuen Bücher, mit den neuen Büchern.
ein, kein, mein, dein, sein, unser… dan keyin. Uchta joyda artiklda jins belgisi yo‘q (ein erkak Nom, ein o‘rta Nom va Akk) — o‘sha joyda sifat jins belgisini oladi:
Nom: ein großer Mann · eine große Frau · ein großes Kind · keine großen Kinder
Akk: einen großen Mann · eine große Frau · ein großes Kind · keine großen Kinder
Dat: einem großen Mann · einer großen Frau · einem großen Kind · keinen großen Kindern
Qolgan joylar aniq artikldagidek: -e yoki -en.
Mein Bruder hat ___ (neu) Fahrrad. Er fährt mit seinem ___ (neu) Fahrrad zur Schule.
Artikl bo‘lmasa, sifat artiklning o‘zi qo‘shimchasini oladi: der → -er, die → -e, das → -es, dem → -em, den → -en:
Nom: kalter Kaffee · frische Milch · kaltes Wasser · frische Brötchen
Akk: kalten Kaffee · frische Milch · kaltes Wasser
Dat: mit kaltem Kaffee · mit frischer Milch · mit kaltem Wasser · mit frischen Brötchen
Genitiv erkak va o‘rta jinsda istisno: -en (trotz starken Regens).
Kuchli turlanish ko‘pincha moddalar, ko‘plik va sanoq sonlaridan keyin uchraydi: zwei kleine Kinder, viele neue Wörter, Liebe Anna! (xat boshida), Mit freundlichen Grüßen (xat oxirida).
Ich trinke gern ___ (heiß) Tee mit ___ (frisch) Zitrone.
Positiv: schnell · Komparativ: schneller · Superlativ: am schnellsten / der schnellste
Qiyoslash: als — farq (Tom ist größer als Ali.), so … wie — tenglik (Tom ist so groß wie Ali.), nicht so … wie — kamroq (Ali ist nicht so groß wie Tom.).
Komparativ + als · so + Positiv + wie
Superlativ ikki shaklda keladi: kesimda va ravish sifatida — am …sten: Dieser Zug ist am schnellsten., Er läuft am schnellsten.; ot oldida — artikl bilan va sifat qo‘shimchasi bilan: der schnellste Zug, mit dem schnellsten Zug.
Ot oldida darajadagi sifat ham oddiy sifat kabi qo‘shimcha oladi: ein schnelleres Auto, die besten Freunde. mehr va weniger esa o‘zgarmaydi: mehr Zeit, weniger Geld.
Kuchaytirish uchun komparativ oldidan viel yoki noch qo‘yiladi: viel größer, noch besser. immer + komparativ — "tobora": Es wird immer kälter.
"Bu kitob o‘sha kitobdan qiziqroq, lekin eng qiziq kitob — mening kitobim" gapini tarjima qiling.