Avval o‘rganing: Lug‘at boyligi va mavzuviy leksika
Og‘zaki nutq (Sprechen) bo‘limida imtihon oluvchi bilan yoki yozib olinadigan topshiriqlar orqali gaplashasiz: o‘zingiz haqingizda, rasm tavsifi, vaziyatli dialog, mavzu bo‘yicha fikr. Bu yerda ravonlik va topshiriqqa javob berish grammatik mukammallikdan muhimroq: kichik xato bilan bo‘lsa ham to‘xtamay, mantiqli va to‘liq gapirgan o‘quvchi yuqori ball oladi. Gapirish — eng ko‘p qo‘rquv uyg‘otadigan bo‘lim, lekin u eng yaxshi tayyorlanadigan bo‘lim ham: tayyor iboralar (Redemittel), aniq javob tuzilishi va muntazam ovoz chiqarib mashq qilish natijani tez oshiradi. Bu darsda har bir topshiriq turi uchun tuzilma va iboralarni ko‘rib chiqamiz.
Baholash mezonlari:
Topshiriqni bajarish · Ravonlik · Lug‘at boyligi · Grammatik to‘g‘rilik · Talaffuz
Diqqat qiling: birinchi mezon — topshiriqni bajarish. Agar savolda uchta jihat so‘ralgan bo‘lsa (masalan, "qayerda, qachon, nima uchun"), har uchalasiga javob bering, aks holda grammatika qanchalik yaxshi bo‘lmasin, ball yo‘qotasiz.
Ich heiße … und bin … Jahre alt. Ich komme aus Usbekistan, aus Samarkand.
Ich studiere … / Ich gehe in die 11. Klasse.
In meiner Freizeit … ich gern …, weil …
In Zukunft möchte ich … werden / in Deutschland studieren.
Har bir javobni kengaytiring: fakt + sabab + misol. ✗ Ich lese gern. → ✓ Ich lese gern, besonders Krimis, weil sie spannend sind. Zuletzt habe ich einen Roman von Agatha Christie gelesen.
Javob formulasi: fakt + weil / denn + misol yoki tajriba.
Turli zamonlarni ishlating: hozirgi (Ich wohne…), o‘tgan (Letztes Jahr habe ich…) va kelajak (Nach der Schule möchte ich…). Bu grammatik boylikni ko‘rsatadi.
Auf dem Bild sieht man … · Im Vordergrund / Im Hintergrund … · Links / Rechts / In der Mitte …
Die Leute scheinen … zu sein. · Vielleicht / Wahrscheinlich … · Das Bild erinnert mich an …
Tartib: umumiy vaziyat → tafsilotlar → taxmin (kim, nima uchun) → shaxsiy tajriba. Rasmni shunchaki sanab chiqmang ("bir stol, bir odam, bir daraxt") — vaziyatni tushuntiring va o‘z hayotingiz bilan bog‘lang.
Rasm: oila bayramda dasturxon atrofida.
Taklif berish:
Wie wäre es mit …? · Was hältst du davon, wenn wir …? · Ich schlage vor, dass …
Rozilik va rad etish:
Das ist eine gute Idee. · Einverstanden. · Ich bin nicht ganz sicher, ob … · Da kann ich leider nicht. · Lass uns lieber … !
Dialogda faqat o‘z gapingizni aytish emas, suhbatdoshga javob berish ham baholanadi: uning taklifiga munosabat bildiring, savol bering, muqobil taklif qiling.
Topshiriq: do‘stingiz bilan dam olish kunini rejalashtiring. Do‘stingiz: Wollen wir am Samstag ins Kino gehen?
Fikr va munozara iboralari:
Ich finde / Ich denke, dass … · Meiner Meinung nach … · Da bin ich anderer Meinung, weil …
Ein Vorteil / Nachteil ist, dass … · Einerseits …, andererseits … · Zum Schluss möchte ich sagen, …
Monolog rejasi: tezis → 2 dalil + misol → qarshi fikr → xulosa. Dalillarni sanab o‘ting: Erstens …, Zweitens …, Außerdem …. Meiner Meinung nach dan keyin fe’l darhol keladi: Meiner Meinung nach ist das wichtig.
Mavzu: Sollte man Handys im Unterricht verbieten? Qisqa monolog tuzing.
O‘ylash kerak bo‘lsa, sukut saqlamang — "to‘ldiruvchi" iboralar ishlating:
Das ist eine interessante Frage. · Lassen Sie mich kurz überlegen … · Wie soll ich sagen … · Also, …
So‘zni bilmasangiz, tasvirlab bering: Das ist ein Ding, mit dem man Dosen öffnet. Xato qilsangiz, tabiiy tuzating: …, ich meine, …. Savolni tushunmasangiz, so‘rang: Könnten Sie die Frage bitte wiederholen?
Tayyorgarlik: har kuni 5 daqiqa ovoz chiqarib gapiring va yozib oling, keyin tinglab xatolarni toping. Har bir mavzu uchun 5–6 ta tayyor gapni yodlang, lekin ularni savolga moslab ishlating.
Talaffuz uchun eslatma: umlautlarni (schön, müde), ch tovushini (ich, Buch) va so‘z boshidagi st/sp ni (Student, Sport) aniq ayting.
Talaffuz mezoni mukammal aksentni emas, tushunarlilikni baholaydi: tinglovchi sizni zo‘riqmasdan tushunishi kerak. Shuning uchun shoshilmang, urg‘uni to‘g‘ri qo‘ying va gap oxirida ovozingizni tushiring. Savol gaplarda (ha/yo‘q savollarida) esa ovoz oxirida ko‘tariladi: Kommst du mit?